Güvenlik
3 dk okumaKışa hazırlık: soba, şömine ve baca kontrol listesi
İlk ateşi yakmadan önce bacayı, soba borularını, odun stoğunu ve karbonmonoksit dedektörünü kontrol edin. Ekim ve kasımda yapılacakların madde madde listesi.
Sobalı ve şömineli evlerde kış, ilk ateşten önce yapılan birkaç kontrolle çok daha güvenli ve ucuz geçer. Tıkalı ya da bakımsız bacalar karbonmonoksit zehirlenmelerinin başlıca nedenleri arasında; nemli odun ise hem daha az ısı verir hem bacayı katranla doldurur. Bu listeyi ekim ya da kasımda, sezonun ilk ateşinden önce bir kez baştan sona uygulayın.
1. Bacayı temizletin
- Her yıl, sezon başında: Baca sistemlerinin temizliği ve bakımı her yıl düzenli olarak yapılmalıdır. Bir önceki kış nemli odun yaktıysanız bu daha da önemlidir; yarı yanmış gazlar bacada katran (kreozot) olarak birikir.
- Bacanın çıkışı: Baca çıkışı duvardan yatay değil, çatıdan dikey olmalıdır. Yatay çıkışlarda rüzgar dumanı içeri geri iter.
- Tek cihaz, tek baca: Aspiratör, kombi ve şofben soba ile aynı bacaya bağlanmamalıdır.
- Kuş yuvası ve yıkıntı: Yaz boyu kullanılmayan bacalarda kuş yuvası ya da dökülmüş tuğla olabilir. Temizlik ustasından baca içini kontrol etmesini isteyin.
2. Soba borularını ve contaları kontrol edin
- Borularda delik, pas ve gevşek ek yeri olmamalı. Eski, delinmiş boruları yenisiyle değiştirin.
- Boru eklerinin duman sızdırmadığından emin olun; ilk yakışta ek yerlerine bakın.
- Kapalı şömine ve sobalarda kapak contası ezilmiş ya da kopmuşsa hava kaçırır ve yanmayı kontrol etmek zorlaşır.
- Isıtma cihazı alırken kalite belgesine ve garanti süresine dikkat edin.
3. Karbonmonoksit dedektörü takın
Karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur; fark etmenin tek güvenilir yolu sesli alarm veren bir dedektördür. Sobanın bulunduğu odaya ve özellikle uyunan odalara birer dedektör takın, pilini sezon başında test edin. Nereye ve nasıl takılacağını karbonmonoksit dedektörü rehberimizde anlattık.
4. Odun stoğunuzu kontrol edin
- Yeterli mi? Bir kışta ne kadar yaktığınızı bilmiyorsanız bir kışa ne kadar odun gerekir yazımızdaki yöntemle hesaplayın ve %15-20 pay ekleyin.
- Kuru mu? Yakmaya uygun odunun nemi %20'nin altında olmalı. Taze yarılmış bir yüzeyden nem ölçerle ölçün. Ölçüm ve kurutma için odun nasıl kurutulur yazısına bakın.
- Nerede duruyor? Odunu yanları açık, üstü kapalı bir odunlukta tutun; eve yalnızca birkaç günlük odun alın.
- Eksik mi? Eksik odunu kış ortasını beklemeden alın; talep arttıkça kuru odun bulmak zorlaşır. İlinizdeki satıcıları satıcılar sayfasında bulabilirsiniz.
5. Güvenli yakma kurallarını hatırlayın
Sağlık Bakanlığının ve halk sağlığı uzmanlarının kış uyarılarındaki temel kurallar:
- Sobayı aşırı doldurmayın; uyumadan önce yakıt eklemeyin.
- Yanan sobanın bulunduğu odada uyumayın; yatmadan önce sobayı söndürün.
- Sobalı odaları sık sık havalandırın, menfezleri kapatmayın.
- Lodoslu ve sert rüzgarlı havalarda baca çekişi bozulabilir; bu günlerde soba yakmamak en güvenlisidir.
6. Belirtileri bilin
Karbonmonoksit zehirlenmesinin en sık belirtileri baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, bulantı, kusma, göğüs ağrısı ve bilinç bulanıklığıdır. Belirtiler grip ya da gıda zehirlenmesine benzeyebilir. Evde birden fazla kişide aynı anda baş ağrısı ve bulantı varsa karbonmonoksitten şüphelenin: herkesi hemen açık havaya çıkarın ve 112'yi arayın.
Kısa liste
| Ne | Ne zaman |
|---|---|
| Baca temizliği ve kontrolü | Her yıl, ilk ateşten önce |
| Soba borusu ve conta kontrolü | Sezon başında |
| Karbonmonoksit dedektörü testi | Sezon başında ve düzenli olarak |
| Odun nemi ölçümü | Odunu alırken ve eve taşımadan önce |
| Odalarda havalandırma | Sezon boyunca her gün |
Mevsimi gelince bu hatırlatmaları almak isterseniz bültenimize kaydolabilir, yıl boyu yapılacakları odun takviminde görebilirsiniz.