Odun nasıl kurutulur? Nem oranı, istifleme ve saklama

Yaş odunu yakmaya hazır hale getirmek için nasıl kesip yarmalı, nasıl istiflemeli ve nemini nasıl ölçmelisiniz? Adım adım anlattık.

Yeni kesilmiş bir ağacın ağırlığının neredeyse yarısı sudur. Bu suyun büyük kısmı odundan çıkmadan yakılırsa hem ısının önemli bir kısmı boşa gider hem de baca, cam ve soba borusu katranla dolar. İyi haber şu ki odunu kurutmak için özel bir alete gerek yok; doğru yarma, doğru istif ve biraz sabır yeterli.

Neden kuru odun?

Daha fazla ısı: Yeni kesilmiş yaş bir kütük, iyi kurumuş aynı kütüğün enerjisinin ancak yarısı kadarını verir. Yaş odunda enerjinin bir kısmı suyu buharlaştırmaya harcanır.- Daha az is ve katran: Nemli odun düşük sıcaklıkta yanar, tam yanmayan gazlar bacada katran (kreozot) olarak birikir. Bu birikinti baca yangınlarının başlıca nedenidir.
Daha az duman: Komşularınız ve havanın kalitesi için de fark yaratır.

Kuru odun ne demek?

Yakmaya uygun odunun nemi %20'nin altında olmalıdır; iyi koşullarda açık havada %15'e kadar inebilir. Yeni kesilmiş odunda bu oran türe göre çok değişir: dişbudakta yaklaşık %32, meşede %47, karaağaçta %58, kavakta %64 civarındadır.

Adım adım odun kurutma

1. Doğru zamanda kesin ve hemen yarın

Ağaçların özsuyu kışın en düşük seviyededir; kış sonunda kesilen odun daha çabuk kurur. Odunu kesip boyuna getirdikten sonra bekletmeden yarın. Yarılmamış kütükler kabukları sayesinde suyu içinde tutar ve yıllarca nemli kalabilir. Yarılmış odunun açıkta kalan iç yüzeyi suyun hızla çıkmasını sağlar.

2. Uygun boyda kesin

Sobanız ya da şömineniz için uygun boy genellikle 25 ile 40 cm arasındadır. Kısa parçalar daha hızlı kurur. Kalınlığı 10 cm'yi geçmeyen parçalar çok daha hızlı kurur ve daha iyi yanar.

3. Yerden yüksekte, rüzgar alan yerde istifleyin

Odunu doğrudan toprağa koymayın; paletlerin ya da kalasların üzerine dizin. Topraktaki nem alttaki sırayı çürütür.
Güneş ve rüzgar alan bir yer seçin. Kuruyan şey aslında havadır: hava ne kadar dolaşırsa odun o kadar hızlı kurur.
Sıraları duvara yapıştırmayın, arkada bir karış boşluk bırakın.
Parçaları kabuğu yukarı bakacak şekilde dizmek yağmur suyunun içeri işlemesini azaltır.

4. Üstünü örtün, yanlarını açık bırakın

En sık yapılan hata odunu her yönden brandayla sarmaktır. Branda nemi içeride tutar ve odun terler, küflenir. Yalnızca üst kısmı yağmur ve kardan koruyun; yanlar hava alsın. En iyi çözüm, çatısı olan ve yanları açık bir odunluktur.

5. Sabırlı olun

Kuruma süresi türe, iklime ve istife göre değişir. Üstü örtülü ve iyi istiflenmiş odun için bile en az 12 ay ya da iki yaz hesaplayın. Kaba bir fikir vermesi için:

Odun	Yaklaşık kuruma süresi
Çam, kavak, fındık, dişbudak	12 ay
Kayın, meyve odunları	12-18 ay
Gürgen, zeytin	18-24 ay
Meşe, karaağaç	24 ay ve üzeri

Kurak ve rüzgarlı bir yazı geçiren Ege'deki odunla nemli Karadeniz'deki odun aynı sürede kurumaz. Bu yüzden takvime değil, ölçüme güvenin.

Odunun kuruduğunu nasıl anlarsınız?

Gözle ve kulakla: Uçlarda ışınsal çatlaklar oluşur, renk koyulaşıp grileşir, kabuk kolayca ayrılır. İki odun birbirine vurulduğunda kuru odun tok değil, tınlayan bir ses verir. Kuru odun aynı boydaki yaş odundan belirgin biçimde hafiftir.

Nem ölçerle: En güvenilir yol budur ve iyi bir odun nem ölçer pahalı değildir. Doğru ölçüm için:

Ölçeceğiniz parçayı ikiye yarın.
Ölçer iğnelerini yeni açılan iç yüzeye, lif yönüne paralel batırın.
Parçanın ortasından ölçün; dış yüzey her zaman içinden daha kurudur.
Birkaç farklı odundan ölçüp ortalamaya bakın.

Sonuç %20'nin altındaysa odun yakmaya hazırdır.

Satın aldığınız odun kuru mu?

Satıcıların çoğu "kuru odun" der; bu her zaman yılın odunu anlamına gelmez. Satın almadan önce:

Odunun ne zaman kesildiğini ve nerede bekletildiğini sorun.
Mümkünse yanınıza nem ölçer alın ya da satıcıdan ölçmesini isteyin.
Ağırlıkla satılan odunda nem, ödediğiniz paranın bir kısmının suya gitmesi demektir. Bu konuyu çeki, ster ve ton yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yaş odun aldıysanız üzülmeyin: hemen yarıp yukarıdaki gibi istiflerseniz bir sonraki kış çok daha iyi bir yakacağınız olur.

Kuru odunu nasıl saklarsınız?

Kuruyan odunu kapalı, nemli bir bodruma taşımak tekrar nem çekmesine yol açar. Kışlık odunu yanları açık bir odunlukta tutun, yalnızca birkaç günlük ihtiyacı eve alın. Evin içinde birkaç gün bekleyen odun son nemini de atar ve daha kolay tutuşur.